KIDEM TAZMİNATI NEDİR, KIDEM TAZMİNATI ALMAYA NASIL HAK KAZANILIR? KIDEM TAZMİNATININ HESAPLANMASINDA TEİS’TEN KAYNAKLI EK MENFAATLER HESABA KATILIR MI?

KIDEM TAZMİNATI NEDİR, KIDEM TAZMİNATI ALAMAYA NASIL HAK KAZANILIR? KIDEM TAZMİNATININ HESAPLANMASINDA TEİS’TEN KAYNAKLI EK MENFAATLER HESABA KATILIR MI?

Günümüzde birçok işçi haklarını bilmemekle birlikte, haklarını bilmediği için hak kaybına uğramaktadır. Bu makalemizde işçilik alacaklarının en önemlilerinden olan kıdem tazminatı ile ilgili sizlere bilgi vereceğiz.

Kıdem Tazminatı: işverence işçisine belli koşulların sağlanması halinde işyerinde çalıştığı süre boyunca kazandığı kıdeminin karşılığı olarak ödenen tazminattır.

Peki bu belli koşullar nelerdir?

1-) 4857 sayılı İş Kanunu’na göre İşçi Olmak: Yürürlükte bulunan 4857 sayılı İş Kanunu’na göre iş sözleşmesi ile bir işverenin işyerinde çalışan kişiye işçi denilmektedir. İş sözleşmesinin yazılı veya sözlü olması arasında hiçbir fark yoktur.

 

2-) Bir Yıl Çalışma Şartı: Bir işçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için aynı işverenin işyeri veya işyerlerinde en az 1 yıl sürekli çalışması gerekir. İşçi, işverenin işyerinde 1 yıldan daha az süre ile çalışmış ise kıdem tazminatı alması mümkün değildir. İşçi aynı işverenin farklı işyerlerinde, hatta farklı şirketlerinde çalışsa bile 1 yıllık sürenin hesaplanmasında tüm bu çalışmalar göz önünde bulundurulur.

3-) Haklı Fesih Şartı: İş sözleşmesi ister yazılı isterse sözlü olsun belirsiz süreli iş sözleşmesi olmalıdır. Belirli iş sözleşmesi ile çalışılan işyerinden sözleşme bitiminde kıdem tazminatı talep edilemez. Belirli iş sözleşmesi, belli işlerde veya belli bir işin tamamlanması için işveren ile işçi arasında yazılı olarak yapılan sözleşmelerdir. Belirli iş sözleşmeleri işin bitimi ile veya sözleşmede kararlaştırılan şartın gerçekleşmesiyle kendiliğinden sona erer, kendiliğinden sona eren bu iş sözleşmelerinde kıdem tazminatına hak kazanılamaz. Ancak, belirli iş sözleşmesi sözleşmede kararlaştırılan işin bitiminden önce işveren tarafından haksız nedenlerle, işçi tarafından haklı nedenlerle feshedilirse işçi kıdem tazminatı almaya hak kazanır.

3) A-  İŞ KANUNU MADDE 24 :İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı

Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:

  1. Sağlık sebepleri:
  • İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa.
  • İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa.
  1. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:
  • İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.
  • İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.
  • İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.
  • İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa.
  • İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,
  • Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa.

 III. Zorlayıcı sebepler: İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.

Bu şartları taşıyan herkes kıdem tazminatına hak kazanabilecektir. Peki kıdem tazminatı taksitler halinde ödenebilir mi? Para veya parayla ölçülebilen menfaatler kıdem tazminatına dahil mi?

Kıdem tazminatı taksitler halinde ödenebilir ancak taksitler halinde ödenmesi durumunda taksitlerin bitim tarihine kadar toplam tutar üzerinden faiz işleyecek , kıdem tazminatı işleyen faiziyle birlikte ödenmediği takdirde eksik ödenmiş olacaktır.

Aynı zamanda kıdem tazminatına TEİS’ten kaynaklanan para veya parayla ölçülebilen ek menfaatlerin hesaplamaya dahil edilmesi gerekecektir. Bu menfaatlerin dahil edilmemesi halinde kıdem tazminatı tine eksik ödenmiş sayılacak ayrıca ek olarak talep etme hakkı doğacaktır. Nitekim bu husus

YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ 2012/26617 E. 2013/21540 K.SAYILI KARARINDA :

“Dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacının işverence kıdem tazminatının hesabında TEİS’ ten kaynaklanan ek menfaatlerinin hesaplamaya dahil edilmediği, dolayısıyla kıdem tazminatının eksik ödendiği, davacının ek kıdem tazminatı hakkının bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkeme hükmüne esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan fark kıdem tazminatına  hükmolunmuş ise de  bilirkişinin davacının ek menfaatleri nazara alarak hesapladığı toplam kıdem tazminatı  miktarına dava tarihine kadar işlemiş olan faizler ilave edilerek tespit edilen kıdem tazminatından  işverence ödenen miktar düşülerek fark kıdem tazminatının belirlendiği…

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten kararın BOZULMASINA…” şeklinde açıkça belirtilmiştir ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatları bu yöndedir.

“Adaleti savunmaktan vazgeçtiğimizde, hukukun üstünlüğü tehlikeye girer. Adaleti savunmak, ona inanmak ve uygulamak, özgürlüğümüzü korumanın temelidir.” by Robert F. Kennedy

KIDEM TAZMİNATI NEDİR, KIDEM TAZMİNATI ALAMAYA NASIL HAK KAZANILIR? KIDEM TAZMİNATININ HESAPLANMASINDA TEİS’TEN KAYNAKLI EK MENFAATLER HESABA KATILIR MI?
KIDEM TAZMİNATI NEDİR, KIDEM TAZMİNATI ALAMAYA NASIL HAK KAZANILIR? KIDEM TAZMİNATININ HESAPLANMASINDA TEİS’TEN KAYNAKLI EK MENFAATLER HESABA KATILIR MI?
Hemen Arayın